Pensioenregelingen in Nederland

Pensioenregelingen worden vaak onderverdeeld in twee groepen, te weten Defined Benefit (uitkeringsovereenkomst) en Defined Contribution (premieovereenkomst). Het aantal eindloonregelingen is de laatste 5 jaar aanzienlijk gedaald. Een van de voornaamste redenen voor deze afname is dat eindloonregelingen worden gekenmerkt door een hogere mate van onregelmatige en onvoorspelbare kosten. Ook het beëindigen van de fiscale mogelijkheden voor prepensioen, de toegenomen verplichtingen ten aanzien van boekhoudkundige verslaglegging en toegenomen toezichteisen hebben geleid tot wijzigingen in het ontwerp van pensioenregelingen. Het merendeel van de pensioenregelingen in Nederland is gebaseerd op voorwaardelijk geïndexeerd middelloon. Circa 80% van de fondsen kent een middelloonregeling.

De gemiddelde pensioenregeling in Nederland

Sinds de afschaffing van de prepensioen- en VUT-regelingen per 1 januari 2006 is de standaard pensioenleeftijd 65 jaar geworden. Dit op basis van de zogenoemde VPL wetgeving welke een pensioentoezegging met een pensioenleeftijd voor 65 jaar in principe niet meer toestaat (wel in geval van lagere opbouwpercentages). Ter compensatie van het vervallen van de regelingen voor vervroegde uittreding zijn in 2006 de pensioenregelingen vanaf 65 jaar fors verbeterd. Dit om door vervroeging van het ouderdomspensioen toch nog eerder te kunnen uittreden.

De variëteit in pensioenregelingen is sinds 2006 afgenomen, toch wordt de fiscale ruimte niet volop benut en is de range nog steeds groot. Ook is er toch ook nog steeds sprake van verschillende ambitieniveau’s in verschillende sectoren van de economie. De gemiddelde regeling bestaat bijna niet, maar over geheel Nederland gezien heeft de gemiddelde middelloonregeling de volgende kenmerken:

Pensioenregeling als concurrerende arbeidsvoorwaarde

De pensioenregeling is na het directe salaris de duurste arbeidsvoorwaarde. Gemiddeld werkt men 4 dagen voor het salaris en de vijfde dag voor de pensioenopbouw. Beoordeling van het salarisplaatje alleen is dus ook niet voldoende om te zien hoe concurrerend een onderneming is op de arbeidsmarkt. Zowel voor de onderneming als voor de werknemer is het van belang te weten hoe de pensioenregeling zich verhoudt tot die van anderen. Ondernemingen hebben daarbij vaak het doel te behoren tot het gemiddelde of wellicht de beste 25%. Een goede graadmeter hiervoor is de speedometer. Deze meet de relatieve waarde van de eigen pensioenregeling ten opzichte van de markt. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de totale waarde van de pensioenregeling en de waarde van de regeling na aftrek van de deelnemersbijdrage. Alhoewel minder voorkomend gaat het bij premievrije bijdrage voor een deelnemer toch soms om veel geld.